گروه ترجمه تخصصی بترجم

تعامل و گفتگو بین متن و مفهوم آن در ترجمه (2)

         
                  گروه ترجمه تخصصی بترجم
تعامل
فعالیت زیبایی شناختی، یک تجربه و یا تجربه ای واقعی نیست، بلکه نوع خاصی از تجربه است.
                                                                         لوئیس روسنبلات[1]
 
روسنبلات به این مطلب اشاره می کند که خواندن همیشه در یک موقعیت اتفاق می افتد: یک خواننده خاص و یک متن به خصوص در یک زمان و مکان خاص: تغییر هر یک از این موارد باعث می شود که یک جریان متفاوتی شکل بگیرد و همچنین وافعه ای متفاوت ویک نظم متفاوت. بنابر این یک متن ترکیبی از نشانه های عنوان شده می باشد که سمبل های موجود در یک موقعیت خوانش به حساب می آیند.
یک شعر زمانی به کار گرفته می شود که خواننده به شکلی فعال در موقعیت خوانش حضور پیدا کرده و شعر را به کار می گیرد و بدین ترتیب شکل و زندگی جدیدی به متن می بخشد. در هر دفعه خوانش خواننده و متن یکدیگر را لمس کرده و بنابر این متنهایی جدید خلق می کنند.
از دیدگاه مترجم، ‌ایده های روسنبلات بسیار جالب می باشد. به گفته او مسئاله به سبب وجود متون متفاوت نیست بلکه علت آن خواننده های متفاوت و وجود خواندن های مختلف و موقعیت های متفاوت است. او برای خواندن دو استراتژی را توصیف می کند: خواندن برای درک زیبایی و... می پرسد: یک خواننده در این موقعیت های متفاوت خوانش چه می کند؟ این استراتژی ها حداقل از دو لحاظ با یکدیگر فرق می کنند یکی زمان و دیگری تجربه: در خوانش زیبایی شناختی همه توجه خواننده به تجربه هایی است که حین خواندن کسب می کند.اما در هر آن چه که بعد از خواندن به دست می آید، مهم است، چه نوع اطلاعاتی، چه نوع ساختار هایی خواننده فراگرفته است زمانی که یک کودک تاریخ را مطالعه می کند هدف این است که قادر به پاسخگویی به سوالات معلم خود باشد بنابراین کودک همه تلاش خود را می کند تا هر اندازه که ممکن است تاریخ ها و مکانها و اسامی زیادی را حفظ بنابراین کودک کتاب را به منظور درک ایجاد زیبایی شناختی مطالعه نکرده است
همچون روسنبلات، لیلیان فَن دِر بولت[2] و ساسکیا تلگِن[3] سخت از انواع مختلف خواندن به میان می آورند نه انواع متفاوت و مختلف متون :
" کتابها برای منظور های متفاوتی خوانده می شود. به عنوان مثال بین خواندن برای کسب آگاهی و خواندن برای رفع خستگی اختلاف زیادی وجود دارد که می توان گفت خواندن برای رفع خستگی را می توان یک نوع روش مطلوب و دلپسند برای آرامش درونی دانست.یک خواننده بر طبق هدف مورد نظر خود نه تنها متن بلکه روش خواندن مناسب را نیز برای خود را انتخاب می کند."
 
آنچه حائزه اهمیت است در گیر شدن با متن در هنگام خواندن می باشد: خواندن یک فرآیند احساسی می باشد. ایده درگیر شدن با متن خیلی مهم متفاوت نیست با آن چه که باختین آن را الحاق موثر یا زندگی در تعامل دیدگاههای دیگر می نامند. این یک نوع معماری خیال و تصور می باشد که یک درک جدید تولید می کند:
" فعالانه به عنوان یک موجود زنده وارد یک شخصیت می­شوم و در نتیجه برای یک لحظه هم خودم و جایگاه خود را بیرون از آن شخصیت گم نمی کنم.این همان شخصی نیست که به طور غیر منتظره جای من غیر فعال را گرفته بلکه کسی است که به شکلی فعال در من وارد شده عارض زندگی کردن است و تنها در این صورت است که تولید و ابداع شکل میگیرد با این حال شیوه خواندن بزرگسالان یک شیوه منتقدانه ای می باشد. "
در حالی که کودکان در یک سطح احساسی تری دست به خواندن می زنند، همان گونه که فندر بولت وتکلگن به آن اشاره کرده­اند. آنها ریشه های چنین روشهای خواندن را در فلسفه دوتایی نوشته رِنِ دِکارت[4] می یابند: " عقل و فرد همان چیزی است که انسان را یک موجود بزرگتر می سازد. احساسات به طبقه پایین تر، حیوانات، تعلق دارد."
این همان چیزی است که اغلب دیگران تصور می کنند ما موقع خواندن متون به کار می بریم. همانطور که هازل فرانسیس[5] اشاره می کند: " افراد فرهیخته و تحصیل کرده به طرزی خاص نسبت به درک معنای دقیق و تحت الفاظی کلمات و جملات برگرفته از متن حساس و آسیب پذیرند ما به طرز فکری که شامل یک فرهنگ لغت ایده آل و یک زبان ثابت و یکنواخت است عادت کرده ایم.?و همچنین درگیر شدن و در آمیختن با متن هنگام خواندن همیشه توصیه نشده است به خصوص برای منتقدان و متوجهان ما نباید شخصیت خود را بروز داده بلکه باید آن را پشت واقعیت پنهان کنیم. با این حال در آمیخته شدن با متن هم برای کودکان و هم بزرگسالان حائز اهمیت است. اگر به رشد کودک بیاندیشیم، در آمیخته شدن لذت خوشی در حین خواندن پایه ای است برای خواندن به صورت طولانی.
 فَن دِر بولت و تلگِن بر توسعه و رشد عاطفی و هیجانی کودک از طریق لذت خواندن تاکید می کنند. این مطلب سوال مهمی را در رابطه با ترجمه برای کودکان ایجاد می کند: آیا فکر کردن به خوانندگان اثر ترجمه شده اش جزء وظایف و حوزه کاری مترجم کودکان است؟
به نظر من توصیفات و تعاریفی که روسنبلات، فَن دِر بولت و تلگِن از شیوه­های مختلف خواندن ارائه داده­اند، در درک اینکه چگونه یک مترجم یک متن را می خواند بسیار موثر و مفیداند. به طور کلی فرفر بر این است که مترجمان عمدتاً خوانندگان متفکر وتجربه کننده هستند. اما با متن درگیر شده­اند. به نظر من هر یک از شیوه های خواندن سهمی در فرآیند ترجمه دارند. هنگام مطالعه به شیوه اول، خواندن به همراه در آمیختن با متن، ممکن است مترجم مجذوب داستان شود ( و یا اینکه از همان ابتدا از داستان متنفر شود) به اعتقاد من تاحدی امکان دارد زمانی که نویسنده متن را می خواند چنین اتفاقی برایش رخ دهد حتی اگر بداند که بعداً متن را ترجمه خواهد کرد.
هنگام خواندن، خواندن به شیوه ای منتقدانه تر، مترجم سریع به ترجمه می کند، متن رابه طور کامل می­خواند، آن را تجزیه و تحلیل می کند، به طور دقیق در متن تعمق می کند. و می خواهد از درستی و ارتباط میان تعبیرات و تفسیرات خود اطمینان حاصل کند. حال او از متن به منظوری خاص استفاده می کند. باز هم ارزش اشاره کردن را دارد که من این روشها ی مطالعه کردن را جدایی از هم نمی بینیم بلکه به جای آن چنین روشهایی را روش های متوالی و دارای نقاط مشترک می دانم که یکی بردیگری تاثیر گذاراست. هنگام ترجمه یک داستان، مترجم دائماً تجربه اولین خواندن را در ذهن خود دارد حتی اگر این تجربه کم رنگ شود و خواندن های بعدی بر آن مسلط شوند. بنابراین حتی در مراحل انتقادی تر و تحلیلی تر، اولین تجربه خواندن حضور دارد. خواندن های پیشین می توانند از تجربه مترجم باشند و یا حتی بخشی از کليّت ترجمه.
در حرفه من چنین مترجمی مترجم قصه و داستان نامیده می شود. هنگام ترجمه سگ آبی کوچک و بازتاب اثر اِیمی مک دونالد[6] و سارا فاکس دِویس[7] به زبان فنلاندی، کاملاً با متن درگیر شده بودم و تماماً مجذوب و جلب آن در اولین خواندن در دنیای جذاب سگ آبی کوچک و تصاویر بدیع و دقیق آن اگرچه می دانستم که بعداً این متن را ترجمه خواهم کرد نقش خودم را به عنوان یک مترجم فراموش کردم. سپس دو باره کتاب را خواندم و فرایند ترجمه را آغاز کردم روشم به کلی تغییر کرد. من ترجمه­ی داستان را برای بچه های فنلاندی بازگو کردم. بر تفاوتهای فرهنگی، کودک یک خواننده، و ارتباط بین متن و تصاویر تمرکز می­کردم. اسامی پرندگان و حیوانات زبان فنلاندی بررسی کردم و با بلند خوانی متن بارها و بارها وزن و آهنگ آن را آزمایش کردم و آن را بارها و بارها برای خودم و بچه های خودم، دوستان بچه هایم خواندم. در فرآیند ترجمه به شیوه ذکر شده، اولین خواندن مطمئناً همان چیزی است که روسنبلات آن را خوانش زیبایی - شناختی نام گذاری کرد.
 
ادامه دارد...
برای مشاهده ادامه این متن به اینجا و برای مشاهده قسمت قبلی آن به اینجا مراجعه کنید.

نویسنده: علی سبزه ای
کارشناس ارشد ترجمه


[1] Louise Rosenblatt
[2] Lilian van der Bolt
[3] Saskia Tellegen
[4] René Descartes
[5] Hazel Francis
[6] Amy MacDonald
[7] Sarah Fox-Davies’s
مطالب مرتبط
تعامل و گفتگو بین متن و مفهوم آن در ترجمه (3)

تعامل و گفتگو بین متن و مفهوم آن در ترجمه (3)

18:44 1395/09/24

تجربه و پیشینه مترجم در درک متن چه تاثیری می گذارد؟

ادامه مطلب
تعامل و گفتگو بین متن و مفهوم آن در ترجمه (1)

تعامل و گفتگو بین متن و مفهوم آن در ترجمه (1)

18:30 1395/09/24

تجربه و پیشینه مترجم در درک متن چه تاثیری می گذارد؟

ادامه مطلب
ترجمه تخصصی متون - بخش اول

ترجمه تخصصی متون - بخش اول

21:42 1395/09/19

در ترجمه یک متن یا حتی در درک هر متنی، معانی از کجا می آیند؟

ادامه مطلب
ترجمه تخصصی متون - بخش سوم

ترجمه تخصصی متون - بخش سوم

16:28 1395/09/24

در درک هر متنی، خصوصا در ترجمه، معانی از کجا می آیند؟

ادامه مطلب

خدمات

آخرین مطالب

تخفيف 20 درصدي به مناسبت اولين سالگرد فعاليت وب سايت بترجم

از تاريخ 9 مهر ماه تا 30 مهر ماه تخفيف 20 درصدي براي همه سفارشات با هر کيفيتي

14:11 1396/07/10
اولین سالگرد فعالیت وب سایت بترجم

یک سال قبل در تاریخ 9 مهرماه 95 فعالیت وب سایت بترجم شروع شد

14:04 1396/07/10
عضویت بترجم در انجمن عملی تجارت الکترونیک ایران

بترجم به عضویت حقوقی انجمن تجارت الکترونیک ایران درآمد

17:25 1396/04/16
کاهش هزینه ترجمه در همه تخصص ها و کیفیت ها

کاهش 10 درصدی هزینه های ترجمه در همه تخصص ها و کیفیت ها به نفع کاربران بترجم

17:01 1396/04/16
پیشاپیش عید فطر مبارک باد

عید واقعی آن روزی است که در آن معصیت خدا نکنیم

10:35 1396/04/04
ترجمه فارسی به انگلیسی

در این نوع ترجمه مترجم می بایست دقت لازم را مبذول دارد تا بتواند ترجمه کاملی ارائه داده و عمق مطلب را انتقال دهد.

18:13 1396/04/03
ترجمه تخصصی آنلاین اهمیت تغییر در ترجمه

اهمیت تغییر در ترجمه از کجا می آید ؟ قرض گرفتن در ترجمه به چه معنای میباشد. ؟

20:13 1396/03/31