گروه ترجمه تخصصی بترجم

ترجمه تخصصی برای کودکان - بخش سوم

         
                  گروه ترجمه تخصصی بترجم
  موقعیت و معادل

.ابتدای این مطلب را در  بخش اول ترجمه تخصصی برای کودکان
 مطالعه نمایید
متن هرگز در یک فضا قرار ندارد. ما هرگز در یک موقعیت قرارنداریم.

                                                                             استانلی فیش[1]  

همانطور که بسیاری از محققان اشاره کرده اند هم ارزی یکی از مهمترین نظریه ها در مطالعات ترجمه می باشد که مکررا در جریان تاریخ قرار می گیرد. حتی اگر در دفعات مختلفی انواع مختلفی از ترجمه های ایده ال و کامل، از ترجمه کلمه به کلمه گرفته تا ترجمه مناسب و شایسته (ترجمه موفق که در برگیرنده هدف آنها نیز می باشد ) وجود داشته باشد، در عمل بیشتر تئوری های ترجمه از سال 1960 تا سال 1970 بر اساس نظریه هم ارزی بوده اند پشت بیشتر این تعریفات آرمان تطبیق کامل بین متن اصلی و ترجمه اش وجود دارد.
اکنون، همچون ماری اشنل هرنبی به مبحث معادل می نگریم که عنوان می کند معادل به معنی تشابه در بعضی از سطوح مثل شکل ظاهری تاثیر و مضمون می باشد،  بین متن اصلی و ترجمه اش یک مبنا و اساس نا مناسب برای یک نظریه جامع ترجمه می باشد.  به طور کلی،  هم ارزی یک اصطلاح مسئله ای و گیج کننده است. از آن جایی که به طور مبهم و ناقص تعریف شده یک پندار باطل از تشابه و تقارن میان زبان ها ارائه می دهد که خیلی با شباهت مبهمی که میان زبانها وجود دارد فاصله داشته و مشکلات اساسی ترجمه را منحرف می کند.  یک نمونه خوب در این باره خود این اصطلاح می باشد: اصطلاح هم ارزی و زبان در انگلیسی و آسمان به عنوان یک اصطلاح یکسان مطرح شده اند اما استفاده های متفاوت این دو زبان نشان می دهد که این دو اصطلاح در دو زبان معادل نیستند.
گرایش ها و روش ها به شکلی تدریجی در حال تغییر هستند و در مطالعات ترجمه­ی امروز،  مفاهیمی کلیدی مثل معادل و صداقت بیشتر و بیشتر مسئله­ انگیز می شوند.  با این حال حتی امروزه محققانی که به طور تخصصی در ادبیات کودکان فعالیت می کنند.  مایلند که در ترجمه ادبیات کودکان،  هم ارزی را از حیث مطابقت و یکنواختی فرضی مسلم بگیرند.  آنها اغلب هم ارزی را یک امری بدیهی و آشکارا می دانند به طوری که یک ترجمه خوب یک ترجمه صادقانه و معادل و هم ارز می باشد و یک مترجم خوب مترجمی صادق و نامرئی می باشد و اینکه  عملکرد ترجمه  درست  شبیه  عملکرد  متن اصلی آن می­ باشد.
از راههای مختلفی می توان به مبحث معادل نگاه کرد.  به عنوان مثال،  یوجین آ. نایدا  که تخصصش در ترجمه ی کتاب مقدس می باشد صحبت از هم ارزی پویا و هم ارزی وابسته به میان می آورد: عکس العمل های خوانندگان متن مبدا باید درست همانند عکس العمل های خوانندگان متن مقصد باشد.  اما اینکه ترجمه ها دقیقاً و یا حتی تقریباً همان تاثیری که متن اصل برخوانندگان خود داشته است را بر روی خوانندگان خود بگذارد کاری غیر بدیهی و یا حتی غیر ممکن می باشد موقعیت ها تغییر می کنند.  یک ترجمه در یک زمان دیگری،  در مکان دیگری،  زبان دیگری،  کشور دیگری و فرهنگ دیگری نوشته شده است. حتی کریستیان نورد[2] خاطر نشان می کند که هم ارزی وابسته بین متن مبدا و مقصد طبیعی ترجمه نیست اما یک مورد استثنایی است که در آن " تغییر در عملکرد" تقریبا صفر و نا ممکن است.
مسئله مذکور - مبحث معادل به عنوان عامل ارتباطی بین دو متن -  تنها روش بررسی معادل نیست.  از یک سو، محقق اسرائیلی گیدِون توری، ارتباط میان متن مبدا و معادلش در ترجمه را در نظر می گیرد و از طرف دیگر، باربارا گدارد به جای اینکه معادل را بین مفاهیم و کلمات یک پیام توصیف کند آن را بین دو سیستم متنی تعریف می کند.  همچنین هم ارزی ممکن است ابزاری مفید واقع شود: تلاش برای ایجاد هم ارزی،  ترجمه هایی موفقیت آمیز و خوب تولید می کند اگر مترجم آگاه بود که یک ترجمه ایده آل هدفی دست نیافتنی نیست که بوسیله آن بتوان شکست های مربوطه را به نوعی مورد سنجش قرار داد، همانطور که دوگلاس رابینسون در کتاب نوبت مترجم به اظهارات و بیانه های آخرش اشاره کرده و این چنین ادامه می دهد که: هم ارزی یک افسانه تفسیری است که به مترجم کمک می کند تا به هدف صحیح ترجمه دست پیدا کند، که همان کار بر روی زبان مقصد بوده و تنها یکی از چنین افسانه هایی می باشد.  اَنتونی پیم[3] دیدگاه مشابه ای را عنوان می کند، مترجمان امیدوارند که خوانندگان متن های آنها را به عنوان ترجمه هایی مناسب و درخور خواهند پذیرفت. آنها همچنین امیدوارند که خوانندگان به آنها همچون سازندگان و تولید کنندگان هم ارزی نگاه کنند. و هم ارزی که آنها به وجود می آورند بعدها به عنوان یک باور باقی می ماند که دریافت کنندگان آثارشان آن را نزد خود نگه می دارند.  در مجموع، مبحث معادل و کاربرد های گوناگونش در خور مطالعات مجزا و کاملی است.
به جای هم ارزی، این کتاب بر موقعیت های متفاوت در ترجمه تمرکز می کند.  موقعیت یک مسئله­ی اساسی در همه ترجمه­ها می باشد که می توان آن را به عنوان موقعیت یک مسئله اساسی در همه ترجمه­ها می باشد که می توان آن را به عنوان یک مفهوم - زمان، مکان و فرهنگ - در نظر گرفت که شامل برداشت های شخصی اوست. زمانی که می خوانیم، می­نویسیم، ترجمه می­کنیم و توضیح می دهیم، همواره در یک موقعیت قرار داریم.  هر آن چه که ما می خوانیم،  می نویسیم و یا می بینیم از قبل داده نشده است کلیه همه دانمش ها از فرآیند تعبیر و تفسیر در یک موقعیت فردی گرفته شده است.  موقعیت ها قابل تکرار نیستند.  هر کدام از آنها مجموعه ای متفاوت از عملکرد ها و اهدافی را به وجود می آورند که براساس مفهوم مشخص شده از آن موقعیت به خصوص عمل می کند.  
زبان کلامی، یک وسیله بسیار موثر در برقراری ارتباط،  همچنین بخشی از یک موقعیت می باشد. نشانه ها و علامت های زبانشناسی در موقعیت های متفاوت به طریق دیگر دریافت می شوند: اطلاعات،  بیان،  بخشی از منظور و معنی می باشد اما با آن یکی و همسان نیست.  همان گونه که استانلی فیش[4] پیشنهاد می کند،  حتی هر نسل،  هرگروه سنی،  زبان و لغات مخصوص به خود را دارد.  در ترجمه زمانی که مفاهیم در لغات جدید بیان می شوند به همان شکل،  پیام،  هدف و معنای جدیدی به خود می گیرد.  
موقعیت نه تنها شامل زمان، مکان و فرهنگ می باشد بلکه یا بهتر است اول و در درجه نخست بگویم شامل مسائلی چون مترجم به عنوان یک انسان و همچنین ایدئولوژی او می باشد. هنوز هم مقداری ناسازگاری همیشه به صورت ذاتی بین اهداف نویسنده و کار کرد مترجم وجود داشته است،  اگر قابل رویت بودن مترجم به طور منفی انگاشته شود و ما معتقد شویم از طریق ترجمه واقعی ما به نویسنده متن اصلی دسترسی پیدا خواهیم کرد.  چنین دیدگاههایی توسط مدارس ترجمه ارائه شده است همان گونه که از نام آن پیداست این محققان ترجمه را همچون دستکاری کردن می دانند که در عمل بدین معنا است که عبارت و تصور " ترجمه به عنوان باز آفرینی متن اصلی"  همه متن اصلی و هیچ چیز جز آن را رد می کنند.  بنابراین معادل بین مبدا و مقصد نیز مورد نظر نمی باشد.
 تئوری های برابری زنان مطرح می­کند که: "ترجمه به معنای دستکاری کردن می باشد و مترجم باید قابل رویت باشد. " با عنوان کردن نام نویسنده،  امضای او،  مقدمه،  بخش آخر کتاب که شامل سخنان نویسنده است می توان نویسنده­ی اثر را نمایان کرد.  شری سیمون اشاره می کند که از طریق مقدمه به ابعاد مشترکی از قابلیت ترجمه،  میل به آگاهی و معرفت دسترسی پیدا می کنیم که به نوعی نیاز به ترجمه را به وجود آورده است.
ودر بعضی از موارد - که رمانهای فمینیستی کانادایی یکی از آنها می باشد - ترجمه به عنوان فعالیتی که عمیقاً وآگاهانه در ابعاد سیاسی و اجتماعی مبادلات ادبی وارد شده است.  تعریف می شود حتی نورد زمانی به مقدمه و پیشین گفتار اشاره می کند که اظهار دارد پایبند ماندن به اصول صداقت و وفاداری،  مترجم حداقل با ید دیگر افراد شرکت کنندگان را مطلع کند [به عنوان مثال نویسنده متن اصلی و خواننده ترجمه] از آن چه که انجام شده و علت انجام کار را نیز به آنها اطلاع دهد.
با این حال، مترجمان در موقعیت های مختلف به شکل انفرادی کار نمی کنند بلکه آنها بختی و جزئی از جوامع تعبیر کننده می باشند: ترجمه یک کار اشتراک و وابسته به عرف و سنت نیز می باشد که بعداً در این کتاب ارائه خواهد شد.  تمامی دوره ها فرهنگ ها و جوامع قواعد و هنجار هایی دارند که راهنمایی هستند برای عمل ترجمه.  با ترجمه است که تا چه اندازه به چنین مواردی توجه داشته باشد.
تعبیر ما متون تحت تاثیر قضاوت قبل از وقوع و یا تصدیق بلا تصور ما قرار دارد: پیش زمینه و همین طور سنن ادبی هر دو اجزای اصلی تعبیر و تفسیر هستند.  یک سوال بسیار مهم از زاویهُ دید ودیدگاه ترجمه برای کودکان این است که چه کسی هنوز با عُرف و سنّت ها و قرار دادهای ادبی آشنا  نمی­باشند؟
حتی در تحلیل های متنی، بخش اساسی فرآیند ترجمه به همان گونه که کریستیان نورد     در کتاب خود با نام تحلیل متن در ترجمه، اشاره می کند، مطابق موقعیت و به منظور هدفی خاص انجام انجام نشده است.  همچنین نورد عنوان می کند که یک مدل ازتحلیل متنی ترجمه محور شامل سه دسته فاکتور می باشد: فرا متنی ( موقعیتی: چه کسی ؟ چرا ؟ برای چه کسی ؟) فاکتور بینا متنی ( چه چیزی ؟ چه عناصر غیر زبانی؟ در چه عباراتی؟) و همین طور فاکتور تاثیر.  تحلیل و تجزیه همیشه باید از بالا به پایین از بزرگتر به کوچک از متن به نشانه انجام شود همانطور که اسنال خاطر نشان می کند.  هر ترجمه عملکردی گویا و فصیح دارد که بر شیوه هایی که بدان وسیله متون ترجمه شده تجزیه و تحلیل خواهد شد تاثیر می گذارد.
رویکرد کارکردی به ترجمه ابتدا توسط کاتارینا رایس[5] معرفی شد و سپس در سال 1978 هانس. ج.  ورمیر[6] آن را به عنوان قانون هدف (اسکوپوس)[7] تنظیم کردند.  این محققان آلمانی ترجمه ی ملاحضه کردند که عملکرد ترجمه و متن اصلی آن - یا اهداف نویسنده متن اصلی و متن ترجمه شده - ممکن است با یکدیگر متفاوت باشند. آنها همچنین خاطر نشان می کنند که یک ترجمه باید منسجم باشد به جای این که با منبع اصل خود مقایسه شود.  وِرمیر این چنین تعریف می کند:
" هر شکلی از کار ترجمه ای شامل خود عمل ترجمه ممکن است به عنوان یک عمل تصور شود،  همان گونه که ازنام آن پیداست.  هر عملی یک هدف دارد.  بنابراین کلمه یک اصطلاح فنی برای هدف و قصد ترجمه می باشد.  علاوه بر این: هر عملی به یک نتیجه ختم می شود، یا به یک موقعیت یا رویدادی جدید و احتمالاً به یک موضوع جدید.  هدف هر ترجمه و شیوه درک آن با متقاضی و کاربری که آن عمل را رابری می کند در ارتباط می باشند. "
در حالی که بر اهمیت عملکرد ترجمه تاکید می کنیم،  رایس و وِرمیر ترجمه را بخشی از جهان،  به عنوان یک عمل واکنش،  یک فرایند می بینید که در یک موقعیت خاص انجام شده است. ورمیر خاطر نشان می کند که مترجم یک انسان است و ترجمه یک تعبیر،  یک متن جدید در یک فرهنگ جدید.


[1]  Stanley Fish
[2] Christiane Nord
[3] Anthony Pym
[4]  Stanley Fish
[5] Katharina Reiss
[6] Hans J. Vermeer
[7] Scopos
مطالب مرتبط
ترجمه تخصصی برای کودکان - بخش اول

ترجمه تخصصی برای کودکان - بخش اول

07:38 1395/08/02

ترجمه در زمینه های تخصصی چگونه است؟ ترجمه برای کودکان چیست؟

ادامه مطلب
ترجمه تخصصی برای کودکان - بخش دوم

ترجمه تخصصی برای کودکان - بخش دوم

07:47 1395/08/02

ترجمه در زمینه های تخصصی چگونه است؟ ترجمه برای کودکان چیست؟

ادامه مطلب
ترجمه تخصصی برای کودکان - بخش چهارم

ترجمه تخصصی برای کودکان - بخش چهارم

23:55 1395/08/14

در ترجمه یک متن یا حتی در درک هر متنی، معانی از کجا می آیند؟

ادامه مطلب
ترجمه تخصصی متون - بخش سوم

ترجمه تخصصی متون - بخش سوم

16:28 1395/09/24

در درک هر متنی، خصوصا در ترجمه، معانی از کجا می آیند؟

ادامه مطلب

خدمات

آخرین مطالب

تخفيف 20 درصدي به مناسبت اولين سالگرد فعاليت وب سايت بترجم

از تاريخ 9 مهر ماه تا 30 مهر ماه تخفيف 20 درصدي براي همه سفارشات با هر کيفيتي

14:11 1396/07/10
اولین سالگرد فعالیت وب سایت بترجم

یک سال قبل در تاریخ 9 مهرماه 95 فعالیت وب سایت بترجم شروع شد

14:04 1396/07/10
عضویت بترجم در انجمن عملی تجارت الکترونیک ایران

بترجم به عضویت حقوقی انجمن تجارت الکترونیک ایران درآمد

17:25 1396/04/16
کاهش هزینه ترجمه در همه تخصص ها و کیفیت ها

کاهش 10 درصدی هزینه های ترجمه در همه تخصص ها و کیفیت ها به نفع کاربران بترجم

17:01 1396/04/16
پیشاپیش عید فطر مبارک باد

عید واقعی آن روزی است که در آن معصیت خدا نکنیم

10:35 1396/04/04
ترجمه فارسی به انگلیسی

در این نوع ترجمه مترجم می بایست دقت لازم را مبذول دارد تا بتواند ترجمه کاملی ارائه داده و عمق مطلب را انتقال دهد.

18:13 1396/04/03
ترجمه تخصصی آنلاین اهمیت تغییر در ترجمه

اهمیت تغییر در ترجمه از کجا می آید ؟ قرض گرفتن در ترجمه به چه معنای میباشد. ؟

20:13 1396/03/31